Erkek ve dişi kanaryanın sıhhatli olması lazımdır. Sağlıklı bir kanarya hareketli olur , tüyleri parlak ve vücuduna sıkı olarak durur.

          Tüyler dağınık yani tüy dökümü devresindeki gibi az ve yumuşak olmamalı , kuş tüylerini kabartmamalıdır. Gündüz vakti  başını kanatlarının altına koyup uyumamalıdır. Kanaryanın altına , tüylerinin üflenip de bakıldığı zaman derisi pembe ile kırmızı arasında olmalıdır. Karın deris siyahlaşmış veya bağırsakları siyah olarak görünüyorsa bu kanarya rahatsızdır üretime alınmamalıdır.

          Erkek kanaryanın , eş zamanı geldiğinde altına bakıldığında  fi dik olarak , dişininki de arkaya yatık olarak durur. Erkek kanarya kızıştığı zaman ötüşü kuvvetli olur. Hatta kafesin tellerine asılıp orada da ötüşünü devam ettirir. Dişinin kızgınlığı erkeğin ötüşüne cevap vermesi ve kafeste bulduğu kağıt , tüy ve çöp taşımasından belli olur.

           Eşe atılacak kanaryalarda istediğimiz özelliklere göre yavru almak için ana ve baba seçimi önemlidir. Renklerde çaprazlama yapmak daha sıhhatli yavrular almamızı sağlar. 

  2. EŞ ZAMANI :

          Kanarya normal olarak bahar zamanı eşe atılır. Bu ülkemizde bölgelere göre Ege ve Akdeniz bölgesinde MART ayında diğer bölgelerde NİSAN ayında , soğuk bölgelerimizde ise MAYIS ayında olmaktadır. Teknolojik gelişme sonucu  insanoğlu bahar ortamını yaratabildiği zaman , mevsim mefhumu ortadan kalkabilir. Şöyle ki; kanaryanın bulunduğu ortam sıcaklığı , 5C ile 15C arasında ise gelişimini sağlar. 15C ile 20C  arasında kanarya eşe gelir , kızışır ve yumurtlar. 20C üzerinde ise yavrular sağlıklı bir şekilde gelişimlerini sağlar.

             Bahar zamanı gün ışığı 10 ile 12 saat arasındadır. Yavru çıktığı zaman gün ışığı 12 ile 16 saat olması yavruların daha uzun bir zaman dilimi içinde beslenmesi demektir ki buda yavruların daha çabuk gelişmesini sağlayacaktır. Bahar zamanı kuşların bulunduğu yerler havalandırılmalı , bahar kokusu içeri girmelidir. Kuşlar bahar havası teneffüs ettiğinde daha neşeli olurlar , erkeklerin ötüşleri kuvvetlenir.

              Şayet bu yukarıda bahsedilen ısı , ışık ve havayı biz odamızda yaratabilirsek kanaryaları bahar gelmeden bile eşe atabiliriz. ISI için en güzel ayarlı yağlı radya törler kullanılabilir. Oda sıcaklığı termometre ile kontrol edilebilir. Normal ısıda bulunan odayı , her hafta sıcaklığını 2C arttırmak suretiyle yukarıdaki ısı derecelerine göre kuşlar eşe getirilip yavru alınabilir.   IŞIK    içinde gün ışığı veren  Flüoresant lambalar kullanılır. Lambada Timer (zamanlayıcı) ile kontrol edilerek her hafta ısı ile orantılı olarak birer saat arttırmak suretiyle denge sağlanır. BAHAR HAVASI  içinde pilli spreyler kullanılabilir. Spreyler çam kokusu , bahar  kokusu ve başka değişik güzel koku verenler olabilir. Bu ortamları yarattıktan sonra artık iş kanaryalara kalıyor , sağlıklı iseler üremeler başlar , yavrular sıhhatli bir şekilde gelişirler.

 3. BİRBİRLERİNİ TANIMA ve EŞE ATMA :

         Kızışan erkek ötmeye başladığında , ayrı bir yerde bulunan kızgın dişilerde bu ötüşe kayıtsız kalmazlar. Erkek ve dişi kafesleri yanyana getirilir. Daha sağlıklısı ortadan tel ile bölünmüş çifthanelerde  erkek ve dişi ayrı gözlerde tutulur. Erkek ve dişi burada birbirlerini görürler. Erkek daha hareketli ötmeye , dişide bu ötüşlere kayıtsız kalmaz ve davetkar sesler çıkartmaya başlar. Artık bir sorun yoktur , aradaki bölme kaldırılır kuşlar bir araya bırakılır.

 4. YUVA KONMASI :

            Kanaryalar  biraraya konduktan 3 - 5 gün sonra yuva ilaçlanıp konur. Erkek ve dişi merakla yuvayı incelerler , daha sonra erkek yuvaya girip oturur , dişiyi yuvaya davet eder. Dişide yuvayı yapmak için malzeme arar.Ben yuva için en uygun malzeme olarak keten çuvallarını kesip vermekteyim.Bir sorun olmadığını gözlemledim. Soğuk havada yuva içine keçe konabilir. Havalar ısındığı zaman keçeyi almak lazımdır. Çünkü sıcak hem anayı , hemde yavruları rahatsız eder. Keten çuvalları ile örülen yuva iş görür.

5. YUMURTLAMA :

       Kanarya 4 ile 6 arası yumurta yapar. Genel olarak 4 yumurta yapması normaldir. Yumurtlayacak kanaryanın kalsiyuma ihtiyacı vardır. Mürekkep balığı kemiği vermeyi unutmayınız. Yumurtalar mavi-gri üstü siyah noktalı olur. Beyaz yumurtlayanlar da olur.

         Erkek ile eşlenen dişi 5 ile 10 gün arasında yumurtlamaya başlar. Yumurtlama sabah olur. Yumurtlayacak kanarya rahatsız edilmemeli , ele alınıp kontrol edilmemelidir. Yumurta içinde kırılabilir , yumurta içinde yer değiştirebilir. (ters dönebilir) Yumurtanın  kolay çıkmasına yardımcı olmak için , bu aralar marul verilmesi faydalı olur.

 6. DİŞİNİN YUVADA YATMASI :

        Kanarya ilk yumurtayı yaptığında  belki ilk gün yatmaz. Her gün sıra ile birer yumurta yapar. Genelde üçüncü yumurtadan sonra yuvada yatmaya başlar. Böylece yavruların çıkışı arasında bir gün fark olur. Bu farkta önemli değildir. Aralarında 4 veya 5 gün fark olsaydı , ilk çıkan yavru ile 4 gün sonra çıkan yavru arasındaki bu fark son çıkan yavrunun ezilmesine , beslenememesine sebep olacağından ölümüne yola açar.

         Dişi kanarya kuluçkada yattığı zaman içinde , rahatsız edilmemelidir.  İyi bir erkek kanarya dişiyi yuvada besler. İlk ağızda kanaryanın yumurtaya yatmasının üçüncü yumurtadan sonra olduğunu belirtmiştim. İkinci , üçüncü ve dördüncü ağızlarda ise dişi kanarya ilk yumurtayı yapar yapmaz yuvada yatmağa başlar. Yavrular arasında gün farkı olmaması için 1 , 2 ve 3 yumurtalar  yuvadan alınır , yerine sahte yumurtalar konurlur.       4 yumurtayı yaptığı zaman  sahte yumurtalar alınır , kendi yumurtaları konup yavruların hepsinin ayni günde çıkması sağlanır.

   7.YAVRULARIN ÇIKMASI :

         Yumurtadan yavrular 13 günde çıkar . Sıcak havada 12 günde , soğuk havada 14 - 15 günde de çıkabilir. Çıkan yavruları anne ve baba beraber besler. Bu arada hazırlanan mama günde  2 veya 3 kerede verilmelidir. Mama olarak  dükkanlarda hazır mamalar vardır , bu mama kaynamış yumurta ile karıştırılıp verilebilir. Benim verdiğim mama bebe bisküvisi ile kaynamış yumurtanın karışımıdır. Yavru zamanı marul yaprağı ve havuç vermek lazımdır. İlk yavrular yuvadan çıktıktan sonra , yuvayı alıp ilaçlamalı veya yeni yuva konmalıdır.

       Anne ikinci posta yumurtlamaya başladığı zaman , yavrulara baba bakar. Şayet yavrular yatan anneyi rahatsız edip yumurtalara zarar verdiği gözlenirse , baba ile yavrular başka kafese alınmalıdır. Yavruların yem ve mama yedikleri görüldüğünde baba tekrar annenin yanına bırakılmalıdır.

 8. YAVRULARIN GÖZLENMESİ :

        Anne ve babadan ayrılan yavrular ilk önce yemi , mamayı ve suyu rahatça bulabildikleri kafeslere veya küçük salmalara konur. Fazla enerji harcamadan gelişmeleri sağlanır , daha sonra büyük salmalara konabilir. Yavrular 45 günlük olduklarında erkekleri ders yapmaya başlarlar. Bu arada kümeste iyi öten bir kanarya varsa , yavrular onun ötmesini dinler ve onun gibi ötmeye çalışarak , ötme yeteneklerini geliştirirler. Yavrulara bant dinletmek suretiyle daha değişik ve güzel ötüş yetenekleri kazandırılabilir. Yavru kanaryaların erkeklerini ayrı olarak ötüş kafeslerine konursa , ötüşleri kısa zamanda gelişir.                                             

 9. KANARYANIN AYAĞINA BİLEZİK TAKILMASI :

      Yumurtadan çıkan yavru kanarya 7 ile 10 gün olduklarında dikkatli bir şekilde alttaki resimde görüldüğü gibi bilezik takılır.

Küçük cins kanaryaların bilezik çapı : 2,9 mm

Büyük cins kanaryaların bilezik çapı : 3,2 mm