saka

Tanım : Saka kuşu (carduelis carduelis, european goldfinch ) ispinozgiller familyasından taneci , ötücü bir kuş türü .

AnatomikYapı : Yüzün ön kısmında kırmızı renkli maske , kanat teleklerinin yanlarındaki sari şerit ve göz ve basın üstünden boyun altına kadar uzanan siyah bir atkı bulunur. Vücut kahve tonlarında tüylerle bezenmiştir. Kanat telekleri siyah ve üstünde beyaz benekler mevcuttur. Kuyruk yine siyah ve uç kısmında 4-6 adet beyaz benek (badem) bulunur. Karin altı beyazdır , renk ana hatları ile böyle olmakla beraber mevsim cins ve beslenme rejimine göre değişiklik gösterebilir.

Yaşadığı yerler : Avrupa , Batı Asya ve Kuzey Afrika , fundalıklar , makilikler , Sibirya stepleri , dikenlik açık alanlar ve akarsu yakınlarında. Şehir yaşamına da uyum sağlayanlarda vardır.

Beslenme biçimi : Senelik bitki türlerinin tohumları , çeşitli meyveler , küçük böcek larvaları (seyrek) , özellikle dikenli bitkilerin yağlı ve yüksek protein içeren tohumları ile beslenir , temel olarak taneci gaga yapısına sahiptir.

Ömrü: Doğal ortamında 6-8 yıl , kafes şartlarında 14 seneye kadar yaşayanı mevcuttur.

Cinsiyet ayrımı : Erkekler iri , parlak tüylü , daha uzun gagalıdır , kına renkli maskesi göz dikey hizasının arkasına kadar uzanır , gaganın başla birleştiği bölümdeki bıyık benzeri tüyler siyah renklidir , ayrıca kanatların beden ile birleştiği bölümdeki üst yüzey tüyleri erkeklerde koyu dişilerde kahverengine kaçar.

Üreme ve Çoğalma : İlkbahar Nisan Mayıs ayları ,senede 4 ağız yavru verebilirler.Kanarya yuvalığı kullanılabilir. 4-6 arası yumurta yapar ve genelde hepsini doldurur. 14. günde yavrular yumurtadan çıkar .Yavrular yumurtadan çıktıktan 15 gün sonra yuvadan uçar . İlk başta yüz alın ve ense tüyleri boz renklidir. İlk tüyde normal rengini alır.

MEMLEKETİMİZDE BULUNAN SAKA KUŞLARI

1. ANADOLU SAKASI (Kömürcü , Dikencik , Kınalı ) : Takımın en küçüğü , en bol olanı , en evcili ve en çirkin olanıdır. Çok rastlanmakla beraber gerdan altında pirinç tanesi kadar ak beyazlık (ak gerdanlık) ve keneset bu sakalarda da bulunur. Kafese alıştırılması ve yavru alınması diğer cinslerine göre kolaydır.

2. AKGERDAN SAKASI : Kasım ve Martta geçerler , boğaz tarafında fasulye büyüklüğünde beyazı bulunduğu için bu isim verilmiştir. Kömürcü sakasından daha büyüktür. Kuyruk tüylerinin iki tarafında ve altında iki beyaz lekeleri vardır. Bu lekeler küçük olarak üçerden altı tane olabilir. Bunlara kuyruk altı bademleri denir.

3. KASIM SAKASI : Bu saka kuşlarının en göz dolduranı , en iyi öteni en vahşisidir. Diğer saka kuşlarından daha iri ve tüylerinin kırmızılığı daha parlak renkte olup , göz hizalarının arkasına geçer. Karnı kar beyazlığındadır. Kuyruğu daha uzun ve saka kuşları serisinin en güzel olanıdır. Kuyruğunun her iki tarafında ve alt kısmında üçer tüy vardır. Kuyruğunda sekiz tüy bulunduğunda sekizlik , dört tüy bulunduğunda dörtlük adı verilir. Kasım Sakaları kenesete göre türleri adlandırılır. KENESET : Kuşun ensesinde siyahın bitim yerinde ufak takriben mercimek büyüklüğünde olan kırmızı renge verilen addır. Türün en iri ve en güzel görünüşlü olanıdır adından anlaşılacağı gibi yazları Rusya steplerinde ürer ve çoğalır,sert geçen iklim şartlarını atlatmak için Kuzey Afrika ya göçer bu göç Kasım Aralık aylarına denk gelir ve göç yolları üzerinde yakalanabilir . Kafese en zor alışan en yabani cinstir melez alınması da zordur.

4. MART SAKASI : Bu tür mart ayında göç eder. Yolda gelirken yeşil yiyerek ve tüy değişimini yaparak geldiği için enerjileri yerindedir. Çiftleşmeye hazır durumdadırlar. Tutuldukları zaman kasım sakaları gibi uzun zaman beklemeden öterler.

HİMALAYA SAKASI : Renk ve ötüşte farklılık gösterir isminden anlaşıldığı gibi Himalaya dağlarında farklılaşmış bir cinstir . Vücut hatları ayni olmakla beraber kafadaki siyah atkı ya silik yada yoktur.

BEYAZ SAKA : Çokça sözü edilen boyalı olduğu veya mama ile beyazlatıldığı söylenen bu saka aslında genetik olarak her canlıda bulunabilen albinizm sonucudur dikkat edilirse göz rengi kırmızıdır.